Ortaç nedir?

Fiil kök ya da gövdelerine -en (-an), -esi (-ası), -mez (-maz), -ar (-er), -dik (-dik, -dük, -tık ...), -ecek (-acak), -miş (-mış, -müş, -muş) ekleri getirilerek türetilmiş eylemsiler­e ortaç denir.

Bir adın sıfatı gibi kullanılarak sıfat tamlaması görünümlü yan cümlecik oluştu­rurlar. Bir sözcüğün sıfat fiil olarak adlandırılabilmesi için mutlaka sıfat fiil (ortaç) eklerinden birini (-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş) almak zorundadır. Tabi ki Türkçemizde, ortaç eklerini alan her sözcük ortaç değildir.

Sıfat-fiiller, fiilimsilerin tamamı gibi “fiil” kök veya gövdelerinden belirli ekleri alarak türeyen kelimelerdir. Bu kelimeler cümlede “sıfat” görevi ile kullanılır. “Ortaç” olarak da bilinen sıfat-fiiller, fiilimsilerin üç grubundan bir tanesini oluşturur. Sıfat-fiiller fiil kök veya gövdelerine getirilen “-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş” ekleriyle oluşturulur.

Sıfat-fiil eklerini “Anası mezar dikecekmiş.” şeklinde kodlayarak ezberlemeniz mümkündür. Bu ekler, fiillerin cümlede sıfat olarak kullanılmalarını sağlar. Örneğin, “sön-” fiiline “-müş” sıfat-fiil eki geldiği zaman “sönmüş” sıfatı oluşur ve bu kelime cümle içerisinde herhangi bir ismi niteler halde kullanılır.

“Süslemeler arasındaki sönmüş balonları topladık.” cümlesinde görüldüğü üzere, sıfat-fiil ekini alan kelimeler cümle içerisinde mutlaka bir ismi nitelemelidir.

Örnek:

• Kırda açan çiçekleri çok severim.
• Toplantıda hep tanıdık yüzler vardı.
• Daha görülecek günlerimiz var çocuğum.
• Yıkılası gurbet ayırdı bizi.
• Asker koşar adımla komutanın yanına geldi.
• Dönülmez akşamın ufkundayım.
• Mayın tarlasına düşmüş bir deli gibiyim.
• Sönmeyen bir ateştir Türklük.

Sözlükte "ortaç" ne demek?

1. tümleç alabilen, ad ve sıfat gibi kullanılan eylem soylu sözcük, sıfat-fiil, partisip.

Ortaç kelimesinin ingilizcesi

[Ortac] n. participle